Wprowadzenie
Oczyszczanie ścieków ma zasadnicze znaczenie dla ochrony zdrowia publicznego i utrzymania zrównoważonego środowiska wodnego. A Ścieki Schemat procesu leczenia przedstawia każdy etap procesu, od wstępnej kontroli jakości po końcową dezynfekcję. W niniejszym artykule szczegółowo wyjaśniono każdy etap, opierając się na danych branżowych, oraz pokazano, w jaki sposób KACISE czujniki zwiększyć wydajność i dokładność monitorowania.
Schemat procesu oczyszczania ścieków
Poniżej przedstawiono przegląd głównych etapów oczyszczania ścieków oraz kluczowych parametrów, które należy monitorować na każdym z tych etapów.
Globalne dane dotyczące oczyszczania ścieków
| Wskaźnik | Wartość | Źródło |
|---|---|---|
| Roczna globalna ilość wytwarzanych ścieków | ~380 miliardów m³ | Raport ONZ dotyczący rozwoju zasobów wodnych na świecie |
| Odsetek ścieków oczyszczanych na całym świecie | ~56% | UNEP 2023 |
| Możliwości ponownego wykorzystania oczyszczonych ścieków | >65% popytu przemysłowego | Bank Światowy |
| Zużycie energii w oczyszczalniach ścieków | do 3% krajowej energii elektrycznej | IEA |
Oczyszczanie ścieków Szczegółowy opis procesu
1. Etap obróbki wstępnej
Głównym celem oczyszczania wstępnego jest usunięcie większych cząstek stałych oraz zmniejszenie obciążenia kolejnych etapów oczyszczania. Zazwyczaj obejmuje ono takie procesy, jak przesiewanie i usuwanie piasku.
Kluczowe procesy:
- Oczyszczanie wstępne: Usuwa duże cząstki stałe, takie jak tworzywa sztuczne, papier i inne zanieczyszczenia.
- Usuwanie zanieczyszczeń stałych: Usuwa grubsze cząstki, takie jak piasek, żwir i inne nieorganiczne cząstki stałe.
Parametry, które należy monitorować:
- Natężenie przepływu: W celu monitorowania ilości dopływających ścieków.
- Ciała stałe w zawieszeniu (SS): W celu pomiaru stężenia cząstek zawieszonych przed i po przesiewaniu oraz usuwaniu piasku.
- Wielkość cząstek: Aby zapewnić skuteczne usuwanie dużych zanieczyszczeń dzięki zastosowaniu sita o odpowiedniej wielkości oczek.

2. Etap oczyszczania wstępnego
Oczyszczanie wstępne to proces fizyczny, w ramach którego z ścieków usuwa się część zawiesin i substancji organicznych. Zazwyczaj obejmuje on sedymentację (osadzanie wstępne).
Kluczowe procesy:
Odsadzanie pierwotne: W osadniku pierwotnym cząstki zawieszone osiadają na dnie, tworząc osad, natomiast pozostała ciecz przepływa do etapu oczyszczania wtórnego.
Parametry, które należy monitorować:
- Cząstki zawieszone (SS): Ocena stopnia usuwania cząstek zawieszonych podczas sedymentacji.
- Chemiczne zapotrzebowanie na tlen (COD): W celu oszacowania stężenia zanieczyszczeń organicznych w ściekach.
- Szybkość osiadania: Służy do monitorowania wydajności sedymentacji.

3. Etap oczyszczania wtórnego
Oczyszczanie wtórne stanowi sedno procesu oczyszczania ścieków. Wykorzystuje się w nim przede wszystkim metody biologiczne, takie jak osad czynny, w celu usunięcia rozpuszczonych i zawieszonych substancji organicznych, azotu oraz fosforu.
Kluczowe procesy:
- Osad czynny: Mikroorganizmy rozkładają zanieczyszczenia organiczne na prostsze związki, w tym dwutlenek węgla i wodę.
- Stabilizacja kontaktowa: Organizmy mikrobiologiczne utleniają substancję organiczną, a następnie oczyszczona woda jest oddzielana od masy mikrobiologicznej.
- Filtry biologiczne: Społeczność mikroorganizmów na powierzchni materiału filtracyjnego pomaga w rozkładaniu zanieczyszczeń.
Parametry, które należy monitorować:
- Chemiczne zapotrzebowanie na tlen (COD): W celu monitorowania spadku zawartości materii organicznej.
- Biochemiczne zapotrzebowanie na tlen (BOD): Ocena biologicznego zapotrzebowania wody na tlen, wskazująca poziom substancji organicznych ulegających biodegradacji.
- Azot ogółem (TN): Azot jest jednym z kluczowych składników odżywczych, które należy usunąć w procesie oczyszczania wtórnego.
- Fosfor ogółem (TP): Usuwanie fosforu ma kluczowe znaczenie dla zapobiegania eutrofizacji zbiorników wodnych.
- Tlen rozpuszczony (DO): Ma to kluczowe znaczenie dla procesów biologicznych zachodzących w warunkach tlenowych. Niski poziom tlenu rozpuszczonego może hamować aktywność mikroorganizmów oraz rozkład materii organicznej.

4. Etap oczyszczania trzeciego stopnia
Oczyszczanie trzeciego stopnia służy do dalszego oczyszczania ścieków i często koncentruje się na konkretnych zanieczyszczeniach, takich jak azot, fosfor i patogeny. Powszechnie stosuje się takie metody, jak strącanie chemiczne, filtracja i dezynfekcja.
Kluczowe procesy:
- Strącanie chemiczne: Do wody dodaje się substancje chemiczne, takie jak ałun lub sole żelaza, w celu wytrącenia fosforu.
- Filtracja: Filtry piaskowe lub inne filtry dodatkowo usuwają cząstki zawieszone i bakterie.
- Filtracja membranowa: Techniki takie jak odwrócona osmoza czy nanofiltracja pozwalają usunąć zanieczyszczenia rozpuszczone.
- Dezynfekcja promieniowaniem ultrafioletowym (UV): Promieniowanie UV niszczy patogeny, takie jak bakterie i wirusy.
Parametry, które należy monitorować:
- Fosfor ogółem (TP): Aby zapewnić skuteczne usuwanie fosforu.
- Azot całkowity (TN): Poziom azotu należy jeszcze bardziej obniżyć.
- Czynniki chorobotwórcze: Należy monitorować obecność szkodliwych mikroorganizmów, takich jak E. coli lub bakterie z grupy coli, aby zapewnić bezpieczeństwo wody.
- Mętność: Jest to parametr określający przejrzystość wody po filtracji, wskazujący na skuteczność procesu oczyszczania.
- Aktywność mikrobiologiczna: Gwarantuje skuteczność dezynfekcji oraz brak pozostałości patogenów.

5. Przetwarzanie osadu
W trakcie procesu oczyszczania ścieków powstają osady. Przetwarzanie osadów polega na zmniejszeniu ich objętości oraz przygotowaniu ich do unieszkodliwienia lub dalszego wykorzystania, np. do produkcji energii lub kompostowania.
Kluczowe procesy:
- Zagęszczanie: Osad jest zagęszczany w celu zmniejszenia jego objętości poprzez umożliwienie osiadania cząstek stałych.
- Fermentacja beztlenowa: Mikroorganizmy rozkładają materię organiczną w warunkach beztlenowych, wytwarzając metan.
- Odwadnianie: Procesy mechaniczne, takie jak wirówki lub prasy taśmowe, służą do usuwania wody z osadu.
- Suszenie: Pozostała woda ulega odparowaniu, co powoduje zmniejszenie objętości osadu.
Parametry, które należy monitorować:
- Zawartość wilgoci w osadzie: W celu określenia zawartości wody w osadzie.
- Ilość osadu: Służy do pomiaru ilości osadu powstającego w trakcie procesu oczyszczania.
- pH: W celu monitorowania kwasowości lub zasadowości osadu, co może wpływać na jego stabilność i możliwość ponownego wykorzystania.
- Substancje lotne (VS): Wskaźnik ten określa zawartość materii organicznej w osadzie, co pomaga w ocenie procesu oczyszczania oraz rozkładu mikrobiologicznego.


